De broedplaats

01-07-2008 — Aan de noordoever van het IJ, vanuit het centrum gezien aan de overkant, ligt de voormalige scheepswerf van de NDSM, de Nederlandse Dok en Scheepsbouw Maatschappij. Het werfterrein is sinds enkele jaren snel te bereiken met een veerpont, die vertrekt achter het Centraal Station.

De enorme NDSM-loods, de imposante hellingkraan, de twee overgebleven hellingbanen en het schijnbaar verlaten werfterrein roepen herinneringen op aan het grootse verleden van de werf. Hier werkten de noeste scheepsbouwers, vaak gestaalde communisten uit Amsterdam Noord. Vrachtschepen en tankers bouwden ze hier, op het laatst zelfs mammoettankers. Maar alleen de voorste helft ervan: de hellingen waren te kort voor een heel schip! In 1978 viel het doek voor de NDSM. Na een doorstart werd de scheepsnieuwbouw in 1984 definitief beëindigd.

De NDSM-werf raakte langzaam in verval. De wind gierde door de loodsen en op de hellingbanen schoot het onkruid omhoog. De kraak van het werfterrein bracht een ommekeer teweeg. Naast stadsnomaden, die onderdak vonden in oude tramwagons, vestigden zich kunstenaars, ontwerpers en fotografen op het terrein. Theatermakers vonden er een prachtlocatie voor openluchtvoorstellingen.

Ondanks de schijnbare verlatenheid, is de NDSM-werf vandaag een bruisende broedplaats voor kunst en (sub)cultuur. Tweehonderdvijftig, vaak kleine bedrijven hebben er hun uitvalsbasis. Ze maken er films, grafische ontwerpen, meubels, mediaproducties en theater. Op de werf vinden ook exposities en festivals plaats.

Veel zogenaamde rafelranden van de stad zijn in de afgelopen jaren verdwenen. Voorbeelden in Amsterdam zijn het oostelijk havengebied en het Westerdok. Ze zijn planmatig herontwikkeld en aangeharkt. De transformatie van de NDSM-werf in de afgelopen 25 jaar vormt een levendig bewijs dat het ook anders kan. Geef fantasie en creativiteit letterlijk de ruimte en laat verrassende initiatieven zich ontwikkelen.

Ruimte geven is ook het devies voor organisaties die niet bang zijn voor de fantasie en creativiteit van medewerkers en klanten. Heeft uw organisatie een schijnbaar verlaten terrein dat zich kan ontwikkelen tot creatieve broedplaats? Reageer.